SERIES PODCAST HÀNH TRÌNH ĐẠI BÀNG
Tập 4: EQ và Nghệ thuật đặt mục tiêu nhỏ
EQ được xem là nền móng của kỷ luật và thành công, bổ trợ hiệu quả xuyên suốt cho quá trình xây dựng 20 khách hàng thường xuyên, chuyển đổi từ 0 sang 1 và cả vận hành 3×3 sau này.
Và cùng với đó là nghệ thuật đặt mục tiêu nhỏ, để duy trì động lực một cách nhẹ nhàng và hiệu quả.
1) EQ > IQ: Quản trị cảm xúc mới là nền tảng lãnh đạo
Huyền:
Thầy Foo Howe Kean từng nói: “Người lãnh đạo giỏi không phải là người giỏi nhất trong đội nhóm, mà là người biết điều chỉnh bản thân để giữ năng lượng ổn định nhất.”
Theo nhà tâm lý học Daniel Goleman, người tiên phong về nghiên cứu trí tuệ cảm xúc. Ông cho rằng “EQ là khả năng nhận biết, hiểu và điều chỉnh cảm xúc của chính mình, cũng như cảm xúc của người khác.”
Ông chia EQ thành 5 yếu tố:
- Tự nhận thức (Self-awareness) – hiểu rõ cảm xúc của chính mình.
- Tự quản trị (Self-regulation) – biết kiểm soát phản ứng và hành vi.
- Động lực (Motivation) – hướng đến giá trị và mục tiêu dài hạn.
- Đồng cảm (Empathy) – cảm nhận và hiểu người khác.
- Kỹ năng xã hội (Social skills) – xây dựng mối quan hệ tích cực.
Goleman cho rằng EQ định hình khả năng của chúng ta trong mối quan hệ và sự lãnh đạo.
Như vậy, IQ có thể giúp ta bắt đầu, nhưng EQ mới quyết định ta đi được bao xa và dẫn dắt được bao nhiêu người.
Trong môi trường Amway, EQ lại càng quan trọng: mỗi ngày, mình tiếp xúc với nhiều cá tính, mỗi người mang một năng lượng khác nhau. Nếu không quản trị tốt cảm xúc, rất dễ dao động, lúc hăng hái, lúc nản lòng, lúc bị cuốn theo người khác.
2) EQ không phải sống theo cảm xúc
Nhiều người hiểu lầm EQ cao nghĩa là “biết lắng nghe cảm xúc”, “sống thật với cảm xúc” hay “cái gì vui, thoải mái thì mình ưu tiên”
Điều đó đúng một phần, nhưng nếu “vui thì làm, buồn thì nghỉ” – thì đó lại là thiếu kỷ luật cảm xúc.
Thầy Quách Hồng Bân từng nói: “Đôi khi, phải tàn nhẫn với chính mình.”
Câu này nghe qua có vẻ khắc nghiệt, nhưng thực ra rất đúng – vì EQ không tách rời kỷ luật nội tâm.
Người có EQ cao là người nhận biết cảm xúc của mình, nhưng không để cảm xúc điều khiển hành động.
Họ biết khi nào nên dừng, khi nào nên tiến, khi nào cần im lặng để lắng nghe.
Trong mô hình lãnh đạo, đây chính là năng lực “tự quản trị” mà Goleman nhấn mạnh – khả năng điều chỉnh và định hướng cảm xúc thay vì bị cuốn theo nó.
Thầy Hồng Bân cũng từng chia sẻ thêm: “Tam quan không hợp thì rất khó điêu khắc.”
Điều đó nghĩa là, nếu giá trị cốt lõi giữa các thành viên trong đội nhóm không tương thích, thì cảm xúc cũng rất khó cân bằng. Vì vậy, người lãnh đạo cần rèn luyện EQ để chọn đúng môi trường, đúng tần số năng lượng và đúng người đồng hành.
3) EQ trong thần số học: Ai cần lưu ý hơn?
Như tập trước khi nói đến số 1 dưới góc nhìn thần số học, nó đại diện cho sự độc lập, khởi đầu và tinh thần tiên phong.
Những người có năng lượng mạnh của số 1 thường có bản lĩnh, ý chí và khả năng lãnh đạo bẩm sinh – nhưng đồng thời dễ rơi vào cái tôi quá mạnh, hoặc khó kiểm soát cảm xúc khi bị phản đối. Vì vậy, người số 1 cần học cách lắng nghe, đồng cảm và chia sẻ.
Người mang năng lượng số 8 (tham vọng cao) hay số 9 (lý tưởng lớn) cũng vậy – họ dễ bị cảm xúc chi phối nếu kết quả không như mong muốn.
Và EQ chính là công cụ giúp họ cân bằng giữa nhiệt huyết – kiên định – và lòng trắc ẩn.
4) Dopamine và nghệ thuật đặt mục tiêu nhỏ
Để có được trạng thái kiên định thì chúng ta cần biết đến cơ chế hoạt động của Dopamine. Đây là một loại hormone có tác động rất lớn đến việc duy trì động lực – vì cảm xúc chỉ bền khi có mục tiêu rõ ràng.
Thầy Foo Howe Kean nhấn mạnh: “Muốn đi xa, hãy đặt mục tiêu nhỏ.”
Bởi vì khi hoàn thành một mục tiêu nhỏ, não sẽ tiết ra dopamine – một chất dẫn truyền thần kinh mang lại cảm giác hưng phấn, hứng thú và động lực.
Nếu đặt mục tiêu quá lớn, não sẽ bị choáng và sinh ra áp lực – dopamine giảm, năng lượng tụt.
Nhưng khi chia nhỏ mục tiêu – ví dụ: “tuần này chia sẻ với 3 người, chăm sóc 2 khách hàng, học 1 kỹ năng nhỏ” – mỗi lần hoàn thành, dopamine được kích hoạt, tạo ra cảm giác hứng khởi mới.
5) “Tàn nhẫn” trong quản trị dopamine – góc nhìn từ khoa học
Nhắc đến Dopamine, Huyền lại nhớ đến cuốn tựa “Giải mã Dopamine” của Anna Lembke, giáo sư – bác sĩ tâm thần học tại Đại học Stanford.
Bà nói rằng, để tăng cường Dopamine, giúp cân bằng thân – tâm, ta có thể ứng dụng 3 hoạt động sau:
Ấn về phía nỗi đau:
dĩ độc trị độc, tức là dùng những “cơn đau nhỏ” để kiểm soát cảm xúc và xoa dịu “cơn đau lớn”. Ví dụ: khi bạn cảm thấy kiệt quệ sức lực, mệt mỏi, thiếu động lực, nghiện chơi game, xem phim hay những thói quen không đem lại hiệu suất… thì bạn hãy tìm đến việc tập luyện thể thao, ngồi thiền, hay dấn thân vào công việc có tính tập trung cao – để thay thế cho sự xao nhãng và buồn chán.
Trung thực tuyệt đối:
Thành thật với bản thân và người khác giúp giải phóng dopamine tích cực, tạo nên năng lượng hưng phấn lành mạnh, lan tỏa niềm tin và nhận được sự đồng cảm của người khác.
Cảm giác xấu hổ tích cực:
chúng ta đều có khuyết điểm, có thể mắc sai lầm và cần được tha thứ. Nhận diện được cảm giác xấu hổ khi làm sai điều gì đó, chấp nhận chúng và điều chỉnh hành vi sẽ giúp chúng ta có được cảm giác thuộc về tập thể và phát triển bản thân hơn nữa.
Như vậy, “tàn nhẫn với bản thân” mà Huyền đề cập ở trên không phải độc hại, mà là can đảm đối diện với cảm xúc, thay vì chạy trốn nó. Đó chính là kỷ luật cảm xúc – yếu tố giữ mình cân bằng trong hành trình thành công. Trong môi trường Crador, văn hóa phê bình nhưng không chỉ trích sẽ khuyến khích mỗi người dám đương đầu với thất bại, giúp mỗi người phát triển, chứ không làm tổn thương nhau
6) 20133 = Đơn giản hóa thành công
Tất cả những điều trên – EQ, kỷ luật cảm xúc, dopamine – đều quay về một cốt lõi: giữ mọi thứ đơn giản. Vì càng đơn giản, mình càng dễ thực hiện và duy trì lâu dài.
Mô hình 20133 không đòi hỏi sự phức tạp, mà chỉ cần 20 khách hàng thật – 1 người dẫn đường – 3 tinh anh kế cận. Làm đúng và đều, tự nhiên kết quả sẽ đến. Thành công không đến từ việc làm nhiều, mà từ việc làm đúng – và làm đều.
7) Checklist “3 việc làm ngay”
Và như thường lệ, Huyện gợi ý 3 việc làm ngay khi nghe tập này:
- Viết ra 1 cảm xúc thường khiến bạn mất năng lượng nhất và chọn một cách phản ứng mới trong tuần này.
- Đặt 1 mục tiêu nhỏ có thể hoàn thành ngay hôm nay – rồi hành động luôn.
- Ghi lại 1 điều bạn biết ơn mỗi tối để nuôi dưỡng EQ tích cực.
Podcast phát trên website cá nhân của Huyền.
Nếu có thiếu sót hoặc góp ý, vui lòng liên hệ: kathienguyen.ibo@gmail.com.
